zaterdag, september 24, 2022
14 C
Brugge

Vlaamse Feestdag in Brugge

Toespraak van Pol Van Den Driessche – Voorzitter 11 juli Comité Brugge naar aanleiding van de 11 juli viering op het Brugse stadhuis.

Het doet en voelt zo goed om hier terug te kunnen samen zijn in deze prachtige gotische zaal waar geromantiseerde muurschilderingen die opmerkelijke veldslag van 720 jaar geleden uitbeelden.

U bent vanavond met honderden op de afspraak, de aloude getrouwe medestanders. Maar we verwelkomen ook nieuwe gasten, zoals de Brugse bisschop, vertegenwoordigers van de Grieks-orthodoxe gemeenschap, een groep Basken en een delegatie van Oekraïense vluchtelingen. Geef hen een warm welkom.

Dat we vanavond ook Carles Puigdemont, het boegbeeld van de vreedzame strijd voor een onafhankelijk Catalonië, mogen verwelkomen, is een bijzondere eer en doet ons echt veel deugd. Mr Puigdemont, ik bewonder uw moed en uw doorzettingsvermogen. Vlaamsgezinden voelen zich één met de Catalanen.

Us dono la més cordial benvinguda a Bruges, la ciutat més maca de Flandes. El poble de Flandes se sent molt proper als catalans. Visca Catalunya Lliure!

We hope that you will soon be able to return as a free man to your beloved homeland.

Geachte aanwezigen,

De Vlaamse Feestdag is altijd een geschikt moment om even te kijken naar de stand van dit land, het koninkrijk waar nogal wat vierkant draait en de structuren niet langer werken, behalve tegenwerken. Dit is een land met twee democratieën, een land waar de beide volkeren het oneens zijn over hoe problemen moeten worden aangepakt. Ik noem de organisatie van de arbeidsmarkt, de betaalbaarheid van de pensioenen, de gezondheidszorg, de problemen binnen justitie, het migratievraagstuk, de immense energieproblematiek, enz. Telkens lopen de visies tussen het noorden en het zuiden stevig uiteen. Of om de woorden van voormalig minister Karel De Gucht te citeren: “België is een permanente diplomatieke conferentie”. Iedereen ziet dat en niemand ontkent dat het zo niet verder kan en dat er ingrijpende hervormingen nodig zijn.

Dat onze Waalse buren een ander beleid willen voeren dan dat waar de meerderheid van de Vlamingen voor staat, dat is hun absolute recht. Elk volk moet voor zichzelf uitmaken wat het beste is, elk volk heeft het recht op zelfbestuur.

Laten we alstublieft na de volgende federale verkiezingen – officieel in mei ’24, misschien toch al vroeger – een eind maken aan dit gewrongen huwelijk. Zelfs een LAT-relatie (Living Apart Together) blijkt niet meer te lukken. De verschillen zijn te groot. Je hebt een deelstaat die zeer links denkt en stemt en links wil besturen en de andere deelstaat die economisch en maatschappelijk vooral rechtse oplossingen wenst.

In elk geval moeten de meeste bevoegdheden bij de deelstaten terechtkomen. Niet halfslachtig, maar helemaal, zeker op het vlak van arbeid en gezondheid. De pandemie toonde op een pijnlijke manier hoe absurd het wel is dat de woonzorgcentra een regionale en de ziekenhuizen een federale kwestie zijn. En de situatie van de huidige arbeidsmarkt illustreert dat het zoeken naar een job enerzijds (wat de VDAB doet) en het vergoeden – of niet meer vergoeden –van mensen zonder job (wat de RVA doet) ook in één hand moeten gaan zitten. Anders kan je simpelweg geen efficiënt beleid voeren. In Vlaanderen is er een enorm tekort aan arbeidskrachten, in Wallonië zit je met teveel mensen zonder job. Dat vergt andere maatregelen.

Ook op buitenlands vlak moeten we onze eigen weg blijven gaan. In de federale grondwet staat glashelder dat de deelstaten verdragen mogen sluiten voor alle bevoegdheden waarvoor zij binnen het rijk verantwoordelijk zijn: cultuur, onderwijs, buitenlandse handel, infrastructuur – de havens! – toerisme, enz. Dit principe heet “In foro interno, in foro externo”. Dit is, zo merk ik in buitenlandse contacten, ook behoorlijk uniek in de wereld: autonome regio’s die internationaal bindende verdragen sluiten.

De Vlaamse Regering maakt daar maximaal gebruik van. Om figuurlijk onze vlag te planten op diverse plaatsen in de wereld. Maar bovenal om onze welvaart te behouden. Immers, 1 op 3 jobs in Vlaanderen danken we aan internationale handel. Of anders uitgedrukt: als kleine natie, weinig meer dan een stipje op de wereldbol, moeten we ontzettend hard inzetten op erkenning en uitstraling, op contacten en liefst ook contracten met het buitenland.

Dat weten wij, Bruggelingen, als geen ander.

Internationale handel en uitwisselingen zorgden in de 14de eeuw al voor de rijkdom en roem van Brugge. Dat blijft ook vandaag onze sterkte in de almaar globaliserende wereldeconomie.

Culturele en economische diplomatie, zeker met wereldhavens zoals Antwerpen-Brugge, kunnen perfect hand in hand gaan.

Laten we daarnaast zeker ook meestappen op de trein van de vijfde industriële revolutie, die vertrekkensklaar staat. Andere kleinere naties doen dat al, met name Catalonië maar ook Estland bvb. We moeten meer innoverende bedrijven aantrekken, in samenwerking met onze universitaire afdeling en onze bloeiende hogescholen. Er liggen enorme kansen voor het grijpen. Zeker voor Brugge geldt het adagium: cultuur is onze rijkdom, technologie onze toekomst.

Deze wereld, onze wereld, verandert in een recordtempo. Er is de enorme uitdaging van het veranderende klimaat. Voor ons, Vlaamsgezinden die zo van ons vlakke land houden, staat deze zaak hoog op de agenda. Het gaat mee om de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen. Vlaams en verstandig groen, daar staan we voor. Ook hier kan en zal technologie ons vooruit helpen.

Maar ook de geopolitieke machtsverhoudingen zijn aan het schuiven. Wie had er, pakweg een jaar geleden, durven denken dat er op het Oude Continent, in het Avondland, toch nog een oorlog zou losbarsten? Lag niet alles vast in vredesverdragen? Droomden en schreeuwden onze Frontsoldaten ruim een eeuw geleden al niet, tot aan de knieën in de met bloed doordrenkte modder, van: “Nooit Meer Oorlog” – “No More War” – “Nie Wieder Krieg” – “Plus Jamais de Guerre”,  zoals op het grootste Vlaamse Vredesmonument staat gebeiteld?

Neen dus. Vandaag woedt een vreselijke, niets of niemand ontzienende oorlog in de oostelijke achtertuin van Europa, op een afstand die minder ver is dan de afstand tussen Brussel en Athene. Een land, een volk dat na decennia van sovjetonderdrukking eindelijk kon eindelijk genieten van democratie en vrije meningsuiting, dreigt nu door de troepen van een dictator te worden vertrappeld.

Maar gelukkig en met verbluffende moed blijven de Oekraïners zich verzetten tegen de Russische agressor. Verzet. Vanavond willen we dat verzet steunen.

Beste mensen,

De ontheemde Tetiana Salamatina en haar kinderen Kateyrina en Ihor vieren hier vanavond met ons mee. Tetiana moest, samen met haar moeder, in een klein dorp nabij het bekende Bucha dagenlang in een schuilkelder proberen te overleven. Tot ze plots konden vluchten. Zij belandden in ons land en Tetiana ging eerst aan de slag bij Caritas, nu heeft zij werk via een interimkantoor. Over veerkracht gesproken!

We hopen, Tetiana, dat u zich hier geborgen weet en dat uw familie in Oekraïne het goed maakt. We hopen dat – en ik citeer uit het gebed dat de Steenbrugse abt Modest van Assche tussen de twee wereldoologen schreef voor wereldvrede – “dat eindelijk het geweld van de wapens mag zwijgen, zodat weer hoorbaar wordt: de stem van onze moeders en kinderen, van vrouwen en mannen…”.

We hope that you feel safe and little happy here in Flanders. And that you can return soon once this terrible war is over.

Za villenoux Ukraine. Voor een vrij Oekraïne.

Waarde genodigden,

We herdenken vanavond nochtans wel een militair feit, uit lang vervlogen tijden evenwel. U weet, eeuwenoude gebeurtenissen vergelijken met actuele situaties, dat is risicovol. Herinner u de wijsheid van de Britse romanschrijver Leslie Pols Hartley uit 1953: “The past is a foreign country: they do things differently there”. Het verleden is een vreemd land, de mensen doen de dingen daar anders. Sommige feiten moet je inderdaad bekijken door de ogen van toen.

Nu zijn er wel meer volkeren die naar een veldslag teruggrijpen om hun natievormende verhaal kracht bij te zetten. De Schotten vieren hun feestdag op 30 november – Sint-Andreasdag – en dat verwijst naar de overwinning in 832 van krijgsheer Angus op de Engelsen.

On the other hand, the “Diada Nacional” of the Catalan people reminds of a lost battle. That’s remarkable. The Army of Catalonia that initially fought in support of the Habsburg claim to the Spanish throne who was finally defeated by the armies on 11th of September 1714 after 14 months of siege. That meant the loss of the Catalan constitutions and the institutional system of the Principality of Catalonia.

But now, more than three centuries later, every year Diada is celebrated by more than 1 million Catalans, on a population of 7.5 million. In other words, mister president Puigdemont, we – the Flemish -have still a way to go.

Er is trouwens ook een opvallende parallel tussen deze drie volkeren, de Catalanen, de Schotten en wijzelf, de Vlamingen. Door de eeuwen heen werd verscheidene keren getracht om een einde te maken aan onze eigenheid, door de taal en de cultuur en in enkele gevallen ook de godsdienst te vernietigen. Deze onderdrukking uitte zich vooral in radicale methodes om de bevolking te verarmen, soms door hen uit werkelijk uit te hongeren. Of gewoon in kampen te steken en daar kapot te maken.

Dat gebeurt ook vandaag nog. Kijk naar wat het Chinese regime doet met de Tibetanen en met de Oeigoeren. En ook Poetin past deze methode toe tegen het Oekraïense volk. Eenmaal zijn troepen een stad of provincie met brute macht hebben veroverd – soms na de burgers effectief van voedsel te hebben afgesloten – worden de overlevenden gedwongen Russisch te gaan spreken en hun identiteit af te zweren.

Het belang van een taal als verbindende en gemeenschapsvormende factor element moet je ons, flaminganten, niet vertellen. De Vlaamse ontvoogdingsbeweging startte als een taalstrijd en werd pas een echte politieke beweging na de Eerste Wereldoorlog. Gelukkig waren onze voorgangers sterk en wijs en konden zij de teloorgang van het Vlaams/Nederlands verhinderen. Al blijft waakzaamheid geboden, ook in Brugge.

Maar wat ongetwijfeld iedereen van ons verheugt is de vaststelling dat het Nederlands aan een ware opmars bezig is in de muzikale wereld. Steeds meer muzikanten – van chansonniers tot rockers en rappers – kiezen voor het Nederlands. Dat is existentieel voor de toekomst van onze taal.

“Oudere “liederen zijn belangrijk als cultuur-overdragers. Zij bewaren een rijkdom uit het verleden en versterken dat positieve gemeenschapsgevoel. Dat nu ook hippe jongeren helpen om Nederlandse liedjes van jaren geleden te leren kennen aan kinderen, dat is helemaal de max. Cool eigenlijk, om het in hun taaltje te zeggen. Laten we even luisteren en kijken.

Herkent u die zangeressen en zangers? Ouders van jonge kinderen en vast ook veel oma’s en opa’s in deze zaal hebben dit en andere nummers vast al gehoord en de videobeelden gezien.  Dit zijn de muzikanten die onder de groepsnaam “#Like Me” furore maken in Nederland en Vlaanderen met eigen versies van, zeg maar, Nederlandstalige klassiekers. Dat is toch prachtig?

Daarom besliste het 11 julikomitee om de Ketnet-jeugdserie “#Like Me” te belonen en te feliciteren met de “Jan Heem-prijs”. Dat is de prijs die we tweejaarlijks uitreiken aan een groep of organisatie of bedrijf dat bijdraagt tot de uitstraling van Vlaanderen. En wat een geluk hebben we niet, zowel de bedenker als twee zangers van “#Like Me” zijn hier net op tijd uit Zeebrugge gearriveerd.

Ik roep hen graag naar voor. Thomas Van Goethem, de schrijver en bedenker van het concept. Personage Maria, in het ware leven Sali Haidara en personage Emma, in het echte leven Lotte De Clerck.

Het is toch zo belangrijk onze rijke cultuur te blijven doorgeven aan jongeren.

Dames en heren,

Straks gaan wij zelf ook zingen. Zowel hier als op de Markt en vervolgens op de Burg. De Vlaamse Leeuw, vanzelfsprekend en zelfs twee strofen. Een uurtje later vullen we onze longen voor het Brugse volkslied van Benny Scott, die voor het eerst wordt bijgestaan door een volledig orkest van 90 muzikanten, de Speelschaar van SFX.

Gisterenavond stond de Burg al in vuur en vlam met Burgrock, onze zusterorganisatie die vannamiddag ook vijf Brugse groepen op vijf pleintjes liet optreden terwijl de kleinsten hun eigen leeuwendorpje onder de bomen van de Burg hadden. Ook gisteren was er de Breydel- en De Coninckwandeltocht met liefst 550 deelnemers.

Beste mensen,

Dit alles wordt georganiseerd door en dankzij vrijwilligers. Wat zouden we in Vlaanderen trouwens zonder vrijwilligers zijn? Ik wil nu eentje onder hen letterlijk in de bloemen zetten, omdat zij en haar team jarenlang de bar – o zo belangrijk op Vlaamse feesten – openhield. Kom naar voor, lieve Trees, we zijn u en alle anderen zeer dankbaar.

Ik rond af, zeer geacht publiek, goede mensen, met inspirerende verzen. Dit keer niet van een Vlaamse voorvechter, wel van de grote Nederlandse schrijver die ons vorige week ontviel, Staatsprijswinnaar Remco Campert. Ik sprak daarnet al over verzet, dat is ook waar hij het over had in een van zijn opmerkelijkste, schoonste gedichten:

Verzet begint niet met grote woorden
maar met kleine daden

zoals storm met zacht geritsel in de tuin
of de kat die de kolder in z’n kop krijgt

zoals brede rivieren
met een kleine bron
verscholen in het woud

zoals een vuurzee
met dezelfde lucifer
die de sigaret aansteekt

zoals liefde met een blik
een aanraking iets dat je opvalt in een stem

jezelf een vraag stellen
daarmee begint verzet

en dan die vraag aan een ander stellen.

Ik wens u nog een prettige avond.

Pol Van Den Driessche

Voorzitter 11 juli Comité Brugge

Ben je al mee met dit?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Ook dit moet je lezen